معبد المپیای زئوس

Loading...

معبد المپیای زئوس

معبد المپیای زئوس در آتن که با نام «المپیون» هم شناخته می شود، یک جاذبه تاریخی است که سالیانه گردشگران زیادی از سراسر جهان برای دیدن آن به یونان می‌آیند. در امپراطوری عثمانی برخی مردم باور داشتند که این مکان محل سکونت همسر حضرت سلیمان بوده است. ساخت آن از سال 174 قبل از میلاد شروع شد و سرانجام توسط هادریانوس امپراطور روم در سال 131 بعد از میلاد تمام شد. ستون‌های بسیار بلند و طرح جاه‌طلبانه معبد المپیای زئوس، این مکان را به یکی از بزرگترین معابد جهان باستان تبدیل کرده است.

معبد المپیای زئوس
معبد المپیای زئوس

مکان افسانه ای

این معبد باشکوه در جنوب شرقی آکروپولیس آتن، نزدیک رودخانه ایلیسوس واقع شده و به نوعی بزرگترین معبد شهر محسوب می‌شود. شواهدی در محل معبد المپیای زئوس یافت شده که نشان می‌دهد برخی از مردمان یونان باستان از زمان نوسنگی در این مکان سکونت کرده‌اند. این در حالی است که پوسانیاس – جغرافیدان و مورخ مشهور یونانی قرن دوم – مدعی است که معبد مقدس زئوس نخستین بار توسط دئوکالیون افسانه ای ساخته شد.

 شروع ساخت

این مکان به‌عنوان بزرگ‌ترین معبد در کل یونان شناخته‌ شده‌ است. ساخت این مجموعه عظیم باستانی درحدود ۷۰۰ سال بطول انجامیده‌ است. بعبارت‌دیگر، ساخت این بنا ۵۱۵ سال پیش از میلاد مسیح به‌دستور پیزسیتراتوس آغاز‌ شده ولی بدلیل ظلم و جبر وی و پسرش متوقف‌ شده‌ است. دومین بار ۱۷۵سال پیش از میلاد مسیح ساخت این بنا از سرگرفته‌ شده ولی ۱۰ سال بعد با مرگ معمار رومی کوسیتیوس نیمه‌کاره باقی‌ مانده‌ است. ۱۳۲ سال قبل از میلاد‌مسیح و در دوره امپراطوری هاردیان ساختمان معبد پس از کش‌ و قوس‌های فراوان به‌ اتمام‌ رسیده و به‌ بازیهای المپیک زئوس اهدا‌ شده‌ است. ارتفاع هریک از ستون‌ها به ۱۷ متر (۵۷ پا) می‌رسد و هریک از آنها توسط اتاقکی احاطه‌ شده که درون آن دو مجسمه بزرگ قرار‌ دارد.

مطالعات باستان شناسی جدید در اطراف معبد حاکی از آن است که قدمت این بنای تاریخی به قرن ششم قبل از میلاد باز می‌گردد.  ساخت آن به 3 معمار مشهور آن زمان به نام های «انتیستاتس»، «کالاکروس» و «انتی ماکیدس» واگذار شد. اندکی پس از آغاز ساخت معبد ناگهان پیستراتوس از قدرت خلع شد و پروژه در مرحله‌ای رها شد که فقط پایه های سنگ آهکی آن قرار داده شده بودند.

ادامه کار روی معبد

کار ساخت بنا مجددا در سال 174 پیش از میلاد تحت فرمان «آنتیوخوس چهارم» پادشاه سوریه آغاز شد. او یک متبحر رومی را برای این کار استخدام کرد. تا سال 163 پیش از میلاد، ستون‌ها و نقوش انتهایی آن‌ها و بخش‌هایی از سقف معبد تکمیل شدند. متاسفانه با مرگ آنتیوخوس بار دیگر این پروژه متوقف شد. چندین قرن بعد در طی اقامت هادریانوس در آتن بین سال‌های 124 تا 125 میلادی، ساخت و ساز مجددا آغاز شد.

فردی اهل روم به نام «سولا» چند ستون معبد را به سرقت برد تا در معبد ژوپیتر روم به کار گرفته شود. فرد دیگری به نام «آگوستوس» در قرن اول هجری تلاش‌هایی را برای بازسازی معبد انجام داد که البته چندان موثر نبود. اما در نهایت این هادریانوس، دوست‌دار بزرگ یونان بود که موفق شد ساخت بزرگترین معبد باستانی را به اتمام برساند.

یک نقاشی قدیمی از معبد المپیای زئوس
یک نقاشی قدیمی از معبد المپیای زئوس

در طول سال‌های 124 تا 132 میلادی یک دیوار در اطراف معبد ساخته شد، حمام‌ها و استخرهای رومی به این محل افزوده شدند و یک قوس بزرگ به ارتفاع 18 متر برای ورودی جایگاه مقدس نصب شد. به علاوه در همین مدت معبد «زئوس پانهلینوس» در جنوب شرقی معبد اصلی ساخته شده بود. چند سال بعد معبد «کرونوس و ریها» نیز در اطراف آن جا بنا شد. سپس این عمارت‌ها با یک دیوار به نام «دیوار والرین» محصور شد، این دیوار طوری ساخته شده بود که به عنوان یک استحکام دفاعی عمل می‌کرد. در سال 450 میلادی «باسیلیکا المپینون» در سمت شمالی دیوار مرزی ایجاد گردید.

 طراحی و وسعت

معبد المپیای زئوس در یک فضای باز مستطیل شکل 130×250 متری بنا شده است که عظمتی وصف‌ناشدنی به آن می‌دهد. این ناحیه با یک دیوار کم ارتفاع در امتداد سطح داخلی محصور شده است. پیش دروازه‌ای از جنس سنگ مرمر هم در گوشه شمال غربی دیوار ساخته شده است و نمای معبد با گچ تزئین شده است. در مرکز این مستطیل، معبد زئوس قرار دارد که بیش از 4800 متر مربع وسعت دارد و آن هم از نوعی سنگ مرمر درست شده است.

ستون‌های مخصوص آن به طرز غیر معمولی 17.52 متر طول، 1.7 متر قطر و هر کدام 20 شیار دارند. در سمت بلند معبد، 20 ستون و در طرف کوتاه آن 8 ستون قرار گرفته اند. در داخل معبد، مجسمه‌های غول پیکر زئوس و هاردیانوس تراشیده شده‌ند که نشانگر این است که هاردیانوس خود را برابر با زئوس می دانسته و این دلیل مخالفت برخی یونانیان باستان با این معبد بود. مجسمه‌ها از نوعی عاج با روکش طلا ساخته شده بودند. البته امروزه چیزی از این مجسمه ها باقی نمانده است.

ستون ها
ستون ها

 از ارسطو تا حال حاضر

در اصل 104 ستون با معماری مخصوص که به نام «کورینتیان» شناخته می شود، در معبد المپیای زئوس وجود داشت. در حال حاضر فقط 15 عدد از آن ها تقریبا سالم باقی مانده‌اند. یکی از ستون‌ها در سال 1862 در اثر طوفان به پایین افتاد و خرد شد و اکنون بعضی تکه‌های آن را در اطراف معبد می توان یافت. ارسطو در رساله «سیاست» به معبد اشاره کرده و آن را مثالی برای این موضوع ذکر کرده که چگونه حکومت‌های استبدادی عامه مردم را به انجام کارهای بزرگ برای دولت مشغول می‌کنند و به این طریق هیچ زمان و انرژی‌ای برای آن‌ها نمی‌گذارند و فکر شورش را از سر آنان بیرون می‌اندازند.

کورینتیان
کورینتیان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *