مسجد زیستاراکیس

Loading...

مقدمه ای درباره مسجد

مسجد زیستاراکیس (یونانی: Τζαμί Τζισταράκη، ترکی: Cizderiye Camii) مسجدی از دوره ی عثمانی است که در سال 1759 در میدان مونیستریکی یعنی در کاتو پارازی (بازار پایین دست) مرکز آتن ساخته شده است. در حال حاضر به عنوان بخشی از موزه هنر قوم و خویش یونانی میزبان تعداد بیشماری از توریست ها و بازدیدکنندگان است. این مسجد تنها یکی از چند مسجد باقیمانده در آتن است.

مسجد زیبای زیستاراکیس
مسجد زیبای زیستاراکیس

تاریخچه

طبق کتیبه ی آن، مسجد زیستاراکیس در سال 1759 توسط فرماندار ترک آتن  (وئوودا)، مصطفی آقا زیستاراکیس ساخته شد. طبق سنت و عرف مرسوم در آن زمان، زیستاراکیس یکی از ستون های معبد المپياي زئوس را برای ساخت آهک ساختمان برمي‌دارد و به گمانش اینگونه آهکي باکیفیت درست میکند، هرچند احتمال دارد که یک ستون از کتابخانه هادریان را برای اینکار برداشته باشد.

این اقدام به عزل او منجر شد زیرا ترک ها آن را به عنوان یک بی احترامی به مقدسات درنظر گرفتند که موجب سلطه ی ارواح کینه‌توزانه بر شهر و خرابی آن میشود؛ حتی شیوع طاعون را در سال بعد به آن نسبت دادند و ازین قبیل خرافه پرستی ها و موهومات در آن زمان رواج زیادی داشت. این خرافه پرستی گریبان فرماندار آتن را گرفت و او عزل و تبعید شد.

نمایی از مسجد زیستاراکیس
نمایی از مسجد زیستاراکیس

کاربرد مسجد زیستاراکیس

مسجد زیستاراکیس همچنین به عنوان “مسجد چشمه پایین” (Τζαμί του Κάτω Σιντριβανιού) یا “مسجد بازار پایین” (Τζαμί του Κάτω Παζαριού) شناخته شده که این نام ها را از نزدیکی خودش به آگورای باستان آتن گرفته است. در طول جنگ استقلال یونان، این ساختمان به عنوان تالار اجتماع برای بزرگان شهر مورد استفاده قرار گرفت. پس از استقلال یونان،  برای کاربردهای مختلفی استفاده شد: ازین رو در سال 1834، محل یک توپ جنگی به افتخار پادشاه اتو (Otto) یونان بود و همچنین به عنوان یک سربازخانه، یک زندان و یک انبار نیز تاکنون مورد استفاده قرار گرفته است.

نمایی از پشت مسجد زیستاراکیس
نمایی از پشت مسجد زیستاراکیس

مسجد زیستاراکیس در واقع تنها چند دهه به عنوان یک محل عبادت به کار میرفت و بعد از تاسیس دولت یونان مدرن به منظور اهداف مختلفی مورد استفاده قرار گرفت. از سال 1918 این ساختمان به عنوان یک موزه استفاده شد، ابتدا موزه صنایع دستی یونان (که بعدها موزه هنرهای تزئینی) است، و از سال 1959 به عنوان ضمیمه موزه هنرهای قوم و خویش یونانی، میزبان بازدیدکنندگان بوده است.

مرمت

در سال 1915، بخشی از آن تحت نظارت معمار آنازتاسیوس ارلاندوس بازسازی شد و از سال 1918 تا 1973 برای میزبانی موزه صنایع دستی یونانی (در سال 1923 به موزه هنرهای تزئینی تغییرنام یافت) مورد استفاده واقع شد. در سال 1966 و در زمان اقامت پادشاه مخلوع عربستان سعودی در آتن، این محل به طور موقت اصلاح شد تا محلی برای نماز خواندن باشد.

در سال 1973، بخش اصلی موزه هنر قوم و خویش یونان به خیابان هفدهم کایداتینایون انتقال پیدا کرد در حالیکه مسجد زیستاراکیس همچنان بعنوان بخشی از آن مورد بازدید مردم بود. کلکسیون سفال های سرامیکی وی کایریازوپولوس در این مسجد باقی مانده است. در سال 1981 ساختمان توسط زلزله آسیب دیده بود و در سال 1991 دوباره به روی عموم مردم باز گشایی شد.

طراحی

  طراحی مسجد زیستاراکیس دارای دو قسمت طبقه مانند و یک میدان است؛ قسمت پایین‌تر در سطح میدان قرار گرفته که الان مغازه ها و خانه ها را در خود دارد و سطح بالاتر شمال نمازخانه­‌ی مستطیل شکل است که توسط یک گنبد نیم کروی قرار گرفته بر یک پایه هشت ضلعی پوشانیده شده و با کاشی‌های سرامیکی مسقف گشته است. در طرف غربی سالن نماز، یک رواق دارای ستون های زیاد مي‌باشد که سه طاق داشته و با قبه‌های کوچک مسقف شده است.

طراحی مسجد زیستاراکیس و مغازه های زیر آن
طراحی مسجد زیستاراکیس و مغازه های زیر آن

ظاهر تا حدودی نامتقارن نمای رواق مسجد زیستاراکیس در واقع بیان کننده ی این مسئله است که رواق احتمالا فاز دوم ساخت و ساز مسجد بوده است. یک مناره پیش از این در گوشه ی جنوب غربی مسجد قرار داشت، اما بعدها بین 1839-1839 تخریب شد.

فضای داخلی

فضای داخلی در اصل یکپارچه بود. دو ردیف پنجره دردو طرف مسجد و پنجره های دایره ای کوچکتر در پایه گنبد، نور را به نمازخانه میرسانند. محراب در وسط دیوار شرقی قرار دارد و چند وجهی است و دارای نیمه گنبد مقرنس میباشد. نقاشی هایی با رنگ های متنوع روی آن انجام شده است و در کل واقعا بخش زیبایی از مسجد است که رو به مکه یعنی قبله گاه مسلمانان می­باشد. طاقچه درون یک چارگوش با دو کتیبه و نقوش رنگی تزئینی قرار گرفته است.

تنها ورودی با سالن، در دیوار غربی است که با یک چارچوب مرمرین احاطه شده است. بالای درب، کتیبه بنیانگذار است و محراب های کوچکی در سمت چپ و راست درب در دیوار بیرونی برای کسانی گذاشته است که مایل هستند نمازشان را در بیرون از سالن بخوانند.

سخن پایانی

مسجد زیستاراکیس نمایانگر دوره حکومت عثمانی بر یونان و در اصل بر آتن می‌باشد. میتوانید بفهمید که چگونه عثمانیان فرهنگ خود را  در دوره ای بر آتن غالب کرده اند. آن هم بر آتنی که روزگاری مهد تمدن و اندیشه بوده است. اما یونانیان توانستند دوباره استقلال خود را پس بگیرند و فرهنگ خود را بار دیگر ارج نهاده و کمی به سوی دوران پرشکوه باستان خود بازگردند. در کل، بازدید از این مکان را از دست ندهید، مکانی زیبا و در عین حال شگفت انگیزی است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *