بنای یادبود کوراجیک از لیسیکراتس

Loading...

بنای یادبود کوراجیک از لیسیکراتس

بنای یادبود کوراجیک از لیسیکراتس‌، در نزدیکی آکروپولیس آتن، در کشور یونان، توسط شهروندی متموّل به نام لیسیکراتس، در قرن چهارم پیش از میلاد مسیح ساخته شده است.

بنای یادبود کوراجیک از لیسیکراتس
بنای یادبود کوراجیک از لیسیکراتس

احداث این گونه بناهای ستونی بزرگ و مستقل کوراجیک، به منزله پیروزی در فستیوال‌های ورزشی و یا موسیقایی در یونان باستان، امری رایج بوده است. کلمه کوراجیک (Choragic)، برگرفته از واژه گروه کر یا همسرایی (Chorus) است. کوراجیک‌ها، در واقع شهروندان ثروتمندی بودند که هزینه‌های مالی گروه همسرایان و یا سایر مخارج تولید دراماتیک و تهیه اجرای نمایش را عهده‌دار می‌شدند. این هزینه‌ها شامل مخارجی بود که توسط پلیس یا همان دولت‌شهر یونانی، تأمین نمی‌شد. لذا چنین اشخاصی آن را پشتیبانی مالی می‌کردند؛ به این قبیل افراد، کوراجیک یا رهبر همسرایی (lead of chorus) می‌گفتند.

ایجاد چنین بناهایی به نشان پیروزی در مسابقات جشنواره‌ای، در یونان باستان، امری رایج بوده است. لیکن تنها بازمانده از بناهای کوراجیک، بنای یادبود لیسیکراتس است که در سال 334 قبل از میلاد مسیح پدید آمده بود. لیکن در ادبیات، می‌توان ردّ پای وجود چنین بناهایی را در یونان باستان یافت؛ چنان که ویرژیل، شاعر بزرگ رومی، در کتابش انه‌اید از امثال این بنای یادبود، سخن می‌گوید.

تاریخچه مختصری از بنای یادبود لیسیکراتس

ساخت بنای یادبود لیسیکراتس توسط خود وی، به منزله افتخار از برنده شدن گروه او، برای جایزه جشنواره سالانه تئاتر دیونیزوس، تنها آغاز سرگذشت این سازه استوانه‌ای است.

بخشی از بنای لیسیکراتس که در طی گذشت اعصار جان سالم به در برده است؛ به علت خریداری و ادغام آن با صومعه کاپوچین (Capuchin monastery) به سال 1669 میلادی است. به بیانی دیگر، فرانسوی‌ها آن را در قرن هفدهم میلادی از ترک‌های عثمانی خریداری کردند. راهبان فرانسوی صومعه، از آن بنا به عنوان کتابخانه و اتاق مطالعه استفاده می‌کرده‌اند.

بنای یادبود تاريخي کوراجیک از لیسیکراتس
بنای یادبود تاريخي کوراجیک از لیسیکراتس

لرد بایرن (Lord Byron)، شاعر پرآوازه انگلیسی، که برای استقلال یونان نیز جنگید و در همان جا به سال 1824 جان سپرد؛ یک سال در صومعه به سر برد، که همان سال بر اثر جنگ از بین رفت و خراب شد. بنای لیسیکراتس که قسمتی از آن در ویرانه مدفون گشته بود، در قرن نوزدهم، توسط مدرسه فرانسوی باستان شناسی (French School of Archeology)، مرمت و احیا شد.

امروزه بنای یادبود لیسیکرانس در مرکز میدانی به همین نام، در باغی زیبا قرار دارد که فاصله چندانی با تئاتر دیونیزوس ندارد.

فستیوال‌های یونانی و احداث بنای پیروزی

در عهد یونان باستان، چنین مرسوم بوده است که سالانه مسابقه‌هایی در قالب جشنواره در تئاتر دیونیزوس برگزار گردد. نمایش‌های متعددی از نمایشنامه نویسان نامدار یونانی دوران، در این جشنواره‌ها به اجرا در می‌آمدند. این جشنواره سالانه، به نام دیونیزوس (Dionysus)، خدای شراب و موسیقی و حامی نمایش نامگذاری شده است.

در جشنواره تئاتر دیونیزوس، که نمایش‌ها در آن اجرا می‌شدند و سپس با یکدیگر به رقابت می‌پرداختند؛ اسپانسرهایی ملقب یه کورجو (chorego) که حامیان مالی این جشنواره‌ها بودند، گروه‌های اجرایی نمایش را، پشتیبانی مالی می‌کردند؛ که پیشتر نیز به آن اشاره شد. به حامی مالی نمایشی که اجرای آن، برنده جایزه سالانه جشنواره می‌شد، معمولاً به عنوان جایزه، سه‌پایه‌ای برنزی اهدا می‌گردید.

چنین بود که در سال 334 پیش از میلاد مسیح، با پیروزی گروه تئاتر تحت حمایت لیسیکراتس، این یادبود به افتخار دیونیزیای بزرگ یا شهر دیونیزیا (Great or City Dionysia)، بنا گشت.

قابل به ذکر است که جشنواره دیونیزوس یا شهر دیونیزیا، محل تولد انواع درام تراژدی (tragedy) ، کمدی  (comedy)و ساتیر (satyr) بوده است.

مختصات و ساختار بنا

این بنا، بالغ بر 9 متر ارتفاع دارد. پایه بنای یادبود لیسیکراتس، 9/2 متر مربع است و ارتفاع این پایه به 4 متر می‌رسد.  در بالای این پایه بزرگ، تولوسی (tholos) (نوعی سازه استوانه‌ای) با ساختاری دایره‌ای قرار دارد. این سازه، دارای شش ستون کورینتی (Corinthian) است که پوشیده شده با سقفی از سنگ مرمر هستند. روی این سقف، مزین به تاجی است که شامل سرستونی به شکل برگ‌های کنگر است. جایزه برنزی، در بالای این سرستون جای می‌گیرد که هم اکنون موجود نیست.

معماران قرن هجدهم، که به سبک نئوکلاسیک کار می‌کردند، جزئیات بسیاری را از بناهای کوراجیک، جهت طراحی و ساخت عناصر دکوراتیو اطراف درها و پنجره‌ها، وام گرفته‌اند.

کتیبه‌ای زینتی نیز دقیقاً زیر سقف قرار دارد که نمایانگر صحنه‌هایی از نمایش است. در واقع نقوشی در آن دیده می‌شود که بیانگر مضامین دراماتیک است. دیونیزوس، خدای حامی صحنه نمایش را نشان می‌دهد که بر سنگی نشسته و یوزپلنگی را نوازش می‌کند، او در میان گروهی از ساتیرهای جوان است که از دو کاسه به او نوشيدني تعارف می‌کنند؛ سایر ساتیرها، گرزها، مشعل‌ها و نیزه‌های مزیّن به انگور را به اهتزاز درآورده‌اند. همچنین نقش شده است از دزدان دریایی تیرنی (Tyrrhenian pirates) (دریای تیرنی بخشی از دریای مدیترانه است که در کرانه‌های غربی ایتالیا واقع شده) که دیونیزوس آن‌ها را مغلوب کرده و ایشان را مبدّل به دلفین کرده است. قابل به ذکر است که پیکرگردانی یا استحاله، از خویشکاری‌های معمول در اساطیر است.

کتيبه اي زينتي از بنای یادبود کوراجیک از لیسیکراتس

اهمیت نمادین بنای لیسیکراتس

در طول قرن نوزدهم میلادی، بنای یادبود لیسیکراتس در غرب، به عنوان نمادی از فرهنگ یونان باستان درآمد.

این بنا، به مدلی از طراحی یک سازه، مبدّل گشت، مانند ساختمان تبادلات بازرگانان در شهر فیلادلفیا (Merchants’ Exchange in Philadelphia) ، واقع در ایالات متحده آمریکا و همچنین منبع الهام بسیاری از بناهای دیگر نیز قرار گرفت؛ برای مثال می‌توان از بنای یادبود داگالد استوارت در کالتون هیل، بر فراز شهر ادینبورگ (Dugald Stewart Monument in Edinburgh)، در کشور انگلستان نام برد. علاوه بر آن‌ها، بنایی کاملاً همانند بنای یادبود لیسیکراتس، در باغ‌های رویال بوتانیک شهر سیدنی (Royal Botanic Gardens in Sydney)، در استرالیا نیز وجود دارد که تصویری از آن در ادامه مطلب پیش رو ضمیمه شده است.

بنای یادبود لیسیکراتس در استراليا
بنای یادبود لیسیکراتس در استراليا

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *